2. dönem MEB temaları (4) 4. Ünite: Beşerî Sistemler ve Süreçler bu kit 5. Ünite: Ekonomik Faaliyetler ve Etkileri 6. Ünite: Afetler ve Sürdürülebilir Çevre 7. Ünite: Bölgeler, Ülkeler ve Küresel Bağlantılar Nüfusun dağılışı iklim, yer şekilleri ve su gibi doğal etkenlerle sanayi, ulaşım ve tarım gibi beşerî etkenlere bağlıdır. Aritmetik nüfus yoğunluğu, nüfusun yüzölçümüne bölünmesiyle bulunur.
1 Nüfusun dağılışını etkileyen etkenlerIlıman iklim, düz ve verimli araziler, su kaynakları nüfusu çeker; çok soğuk, kurak ve engebeli alanlar ise seyrek nüfusludur. Sanayi, ulaşım ağları ve hizmetler de nüfusu yoğunlaştırır. Sakarya'da verimli ova, sanayi ve İstanbul-Ankara ulaşım hattı nüfusu Adapazarı çevresinde toplar.
2 Nüfus yoğunluğuAritmetik nüfus yoğunluğu = nüfus ÷ yüzölçümüdür. Tarımsal nüfus yoğunluğu ise tarımla geçinen nüfusun tarım alanına bölünmesiyle bulunur. Tarım alanı az ama tarım nüfusu fazla olan yerlerde tarımsal yoğunluk yüksektir.
3 Nüfus artışı ve yapısıDoğal nüfus artışı doğum oranından ölüm oranının çıkarılmasıyla bulunur; göçler de nüfusu değiştirir. Nüfus piramidi yaş ve cinsiyet yapısını gösterir: tabanı geniş piramit genç, tepesi genişleyen piramit yaşlanan bir nüfusu anlatır.
Çözümlü örnek Alanı 4000 km², nüfusu 1 200 000 olan bir ilin aritmetik nüfus yoğunluğu 1 200 000 ÷ 4000 = 300 kişi/km²'dir.
Baykuşun ipucu: Yoğunluk sorularında birimi yazmayı unutma: kişi/km².
Kaynak Coğrafya Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı 4. Ünite: Beşerî Sistemler ve Süreçler
MEB ders kitabı ve öğretim programı temel alınarak PAM Akademi tarafından özgün olarak hazırlandı. Sakarya'nın 16 ilçesindeki öğrencilere ücretsizdir.
9. sınıf Coğrafya — diğer temalar
Diğer sınıflar: 10. sınıf Coğrafya · 11. sınıf Coğrafya
Soruları puanlı çöz, yanlışların tekrar kutusuna düşsün, açık uçlu cevabını cevap anahtarıyla karşılaştır.
Bu kiti etkileşimli çöz OYSS
Yazılı provası: İki ilçe karşılaştırması
Sakarya'daki iki ilçeyi temsil eden hayali verilerle çalışılıyor. A ilçesi: alan 200 km², nüfus 100 000. B ilçesi: alan 800 km², nüfus 80 000.
1. İki ilçenin aritmetik nüfus yoğunluğunu hesapla ve karşılaştır. 2 puan
Puanlama anahtarı 2 puan: A için 100 000 ÷ 200 = 500 kişi/km², B için 80 000 ÷ 800 = 100 kişi/km² bulup A'nın daha yoğun nüfuslu olduğunu yazmak. 1 puan: yalnızca bir hesabı doğru yapmak ya da karşılaştırmayı yapmamak. 0 puan: yanlış.
2. A ilçesinin daha yoğun nüfuslu olmasını açıklayabilecek iki olası coğrafi neden yaz. 2 puan
Puanlama anahtarı 2 puan: İki uygun neden yazmak (ova ve verimli toprak, sanayi tesisleri, ulaşım yollarının kesişmesi, eğitim ve sağlık hizmetleri vb.). 1 puan: yalnızca bir neden yazmak. 0 puan: yanlış.
Cevabını yazıp cevap anahtarıyla karşılaştırmak için kiti etkileşimli aç.
Alıştırma soruları
Kolay 3 soruAritmetik nüfus yoğunluğu nasıl hesaplanır?
Doğum − ölüm Nüfus × yüzölçümü Nüfus ÷ yüzölçümü Yüzölçümü ÷ nüfus Cevabı göster Doğru cevap: C) Nüfus ÷ yüzölçümü
Birim alana düşen kişi sayısı bulunur.
Hangisi nüfusun seyrek olmasına yol açan doğal bir etkendir?
Üniversite Çok engebeli ve yüksek dağlık arazi Sanayi tesisleri Liman Cevabı göster Doğru cevap: B) Çok engebeli ve yüksek dağlık arazi
Engebeli arazi tarımı, ulaşımı ve yerleşmeyi zorlaştırır.
Doğal nüfus artışı nasıl bulunur?
Doğum oranı − ölüm oranı Göç − doğum Ölüm + doğum Nüfus ÷ alan Cevabı göster Doğru cevap: A) Doğum oranı − ölüm oranı
Göçler doğal artışa dahil edilmez.
Orta 3 soruAlanı 4000 km², nüfusu 1 200 000 olan bir ilin aritmetik nüfus yoğunluğu kaçtır?
30 kişi/km² 3000 kişi/km² 4800 kişi/km² 300 kişi/km² Cevabı göster Doğru cevap: D) 300 kişi/km²
1 200 000 ÷ 4000 = 300.
Adapazarı Ovası çevresinde nüfusun yoğun olmasının nedenleri nelerdir?
Yüksek dağlar Tamamen ormanla kaplı olması Verimli tarım alanları, sanayi ve ulaşım imkânları Çöl iklimi Cevabı göster Doğru cevap: C) Verimli tarım alanları, sanayi ve ulaşım imkânları
Doğal ve beşerî etkenler birlikte nüfusu çeker.
Tabanı geniş, tepesi dar bir nüfus piramidi neyi gösterir?
Hiç göç olmadığını Doğum oranı yüksek, genç nüfuslu bir toplumu Yaşlı bir nüfusu Nüfusun azaldığını Cevabı göster Doğru cevap: B) Doğum oranı yüksek, genç nüfuslu bir toplumu
Geniş taban, çocuk ve genç nüfusun fazlalığını gösterir.
Zor 3 soruBir ilin aritmetik nüfus yoğunluğu düşük, tarımsal nüfus yoğunluğu yüksekse ne söylenebilir?
Tarım alanı az, tarım alanı başına düşen nüfus fazladır Tarım alanı çok geniştir Nüfus çok fazladır Hiç tarım yapılmaz Cevabı göster Doğru cevap: A) Tarım alanı az, tarım alanı başına düşen nüfus fazladır
Engebeli illerde sık görülen bir durumdur.
Kırdan kente hızlı göçün kentlerde yol açabileceği sorun hangisidir?
Tarım alanlarının artması Kent nüfusunun azalması Trafiğin azalması Konut, altyapı ve iş bulma sorunları Cevabı göster Doğru cevap: D) Konut, altyapı ve iş bulma sorunları
Hızlı nüfus artışı kent hizmetlerini zorlar.
Nüfus piramidinin tepe kısmının zamanla genişlemesi neyi gösterir?
Genç nüfusun arttığını Göçün durduğunu Yaşlı nüfus oranının arttığını Doğumların arttığını Cevabı göster Doğru cevap: C) Yaşlı nüfus oranının arttığını
Ortalama yaşam süresinin uzaması tepeyi genişletir.
