COĞ.9.3.3İklim türleri 1. Dönem 2. YazılıCOĞ.9.3.4İklim sisteminde yaşanan değişiklikler 1. Dönem 2. Yazılı
1. dönem MEB temaları (3)
İklim, bir yerde uzun yıllar boyunca görülen hava koşullarının ortalamasıdır. Sıcaklık ve yağışın yıl içindeki dağılımına göre farklı iklim türleri oluşur. Sera gazlarının artışıyla iklim sisteminde yaşanan değişiklikler; sıcaklık artışı, aşırı hava olayları ve buzulların erimesi gibi sonuçlar doğurmaktadır.
1Türkiye'de iklim türleri
Karadeniz ikliminde her mevsim yağışlıdır, yaz-kış sıcaklık farkı azdır; doğal bitki örtüsü ormandır. Akdeniz ikliminde yazlar sıcak ve kurak, kışlar ılık ve yağışlıdır; bitki örtüsü makidir. Karasal iklimde yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk ve karlıdır; bitki örtüsü bozkırdır.
2Dünya'da iklim türleri
Ekvatoral iklimde her mevsim sıcak ve yağışlıdır (yağmur ormanları). Savan ikliminde yaz yağışlı, kış kuraktır. Çöl ikliminde yağış çok azdır. Tundra ve kutup ikliminde sıcaklık çok düşüktür. Muson ikliminde yaz yağışları çok fazladır.
3İklim değişikliği
Fosil yakıt kullanımı ve ormansızlaşma atmosferdeki karbondioksit gibi sera gazlarını artırır; bu da küresel ısınmaya yol açar. Sonuçları buzulların erimesi, deniz seviyesinin yükselmesi, kuraklık, sel ve orman yangınlarının artmasıdır. Uluslararası anlaşmalar ve yenilenebilir enerji kullanımı çözüm yollarıdır.
Çözümlü örnek
Rize'de her mevsim yağış görülürken Antalya'da yazlar sıcak ve kurak, kışlar ılık ve yağışlıdır; Erzurum'da ise kışlar çok soğuk ve karlıdır. Aynı ülkedeki bu farklar Karadeniz, Akdeniz ve karasal iklimin özellikleridir.
Baykuşun ipucu: İklim türünü bulmak için iki soruya bak: Yağışın en fazla olduğu mevsim hangisi? Kışlar ılık mı, soğuk mu?
Kaynak
3. Ünite: Doğal Sistemler ve Süreçler
MEB ders kitabı ve öğretim programı temel alınarak PAM Akademi tarafından özgün olarak hazırlandı. Sakarya'nın 16 ilçesindeki öğrencilere ücretsizdir.
9. sınıf Coğrafya — diğer temalar
- 1. dönem · Coğrafi bakış: doğa ve insan
- 1. dönem · Harita bilgisi: ölçek, koordinat ve izohips
- 1. dönem · Türkiye'nin coğrafi konumu ve mekânsal bilgi teknolojileri
- 1. dönem · Atmosfer ve iklim elemanları
- 2. dönem · Beşerî sistemler: nüfus ve dağılışı
- 2. dönem · Doğal kaynaklar ve ekonomik faaliyetler
- 2. dönem · Afetler ve afet bilinci
- 2. dönem · Bölge kavramı ve bölge türleri
Diğer sınıflar: 10. sınıf Coğrafya · 11. sınıf Coğrafya