Siyaset felsefesi devletin kaynağını, iktidarın meşruiyetini, ideal düzeni ve birey-devlet ilişkisini inceler. Toplum sözleşmesi kuramcıları (Hobbes, Locke, Rousseau) devletin insanların anlaşmasıyla kurulduğunu savunur ama bu anlaşmanın içeriğinde ayrılır.
1İktidar ve meşruiyet
İktidar başkalarını etkileme ve yönlendirme gücüdür. Meşruiyet ise bu gücün haklı ve kabul edilebilir olmasıdır. Modern devletlerde meşruiyet hukuka ve halkın onayına dayanır.
2Toplum sözleşmesi
Hobbes güçlü ve mutlak bir devleti savunur. Locke sınırlı, hakları koruyan bir devleti savunur ve kuvvetler ayrılığına öncülük eder. Rousseau'ya göre egemenlik halkın genel iradesindedir.
3İdeal düzen
Platon “Devlet” eserinde filozofların yönettiği adil bir toplumu tasarlar. Farabi “erdemli şehir”i (El-Medinetü'l-Fazıla) anlatır. Thomas More “Ütopya”da, Campanella “Güneş Ülkesi”nde ideal düzeni tasvir eder.
Çözümlü örnek
Hobbes'a göre doğa durumunda “insan insanın kurdudur”; güvenlik için insanlar haklarını güçlü bir egemene devreder. Locke'a göre ise insanların yaşam, özgürlük ve mülkiyet hakları doğaldır; devlet bu hakları korumak için kurulur ve korumazsa meşruiyetini yitirir.
Baykuşun ipucu: Siyaset sorularında filozofun doğa durumu ve insan doğası hakkındaki görüşünü bul; devlet anlayışı buradan çıkar.
