Ekosistem, belirli bir alandaki canlılar ile cansız çevrenin oluşturduğu sistemdir; enerji akışı ve madde döngüsüyle işler. Biyomlar ise benzer iklim koşullarında oluşan büyük ekosistem gruplarıdır (tundra, tayga, savan, çöl, tropikal yağmur ormanı).
1Ekosistemin işleyişi
Üreticiler (bitkiler) güneş enerjisini besine dönüştürür; tüketiciler ve ayrıştırıcılar bu enerjiyi besin zinciriyle aktarır. Karbon, azot ve su döngüleri maddenin ekosistemde dolaşmasını sağlar.
2Başlıca biyomlar
Tropikal yağmur ormanı: sıcak ve çok yağışlı. Savan: sıcak, yazı yağışlı kışı kurak; uzun otlar ve seyrek ağaçlar. Çöl: çok az yağış. Tayga: soğuk, iğne yapraklı ormanlar. Tundra: çok soğuk; yosun ve likenler. Akdeniz biyomu: makiler.
3Türkiye'de ekosistemler
Türkiye üç fitocoğrafya bölgesinin kesiştiği yerde olduğu için biyolojik çeşitliliği yüksektir. Karadeniz'de nemli ormanlar, Akdeniz'de makiler, İç Anadolu'da bozkırlar yaygındır. Sapanca Gölü ve Acarlar Longozu Sakarya'nın önemli sulak alanlarıdır.
Çözümlü örnek
Ekvator çevresindeki tropikal yağmur ormanları sürekli sıcak ve yağışlı iklim nedeniyle en zengin tür çeşitliliğine sahiptir. Kuzey enlemlerdeki tayga ormanları ise soğuk iklime uyumlu iğne yapraklı ağaçlardan oluşur.
Baykuşun ipucu: Biyom sorularında önce iklimi (sıcaklık ve yağış) bul; bitki örtüsü iklimin aynasıdır.
