Göçler itici ve çekici etkenlerle ortaya çıkar; hem göç veren hem göç alan yerleri değiştirir. Yerleşmeler su, verimli toprak, düz arazi, ulaşım ve güvenlik gibi etkenlere göre kurulur.
1Göçün nedenleri
İnsanların yaşadıkları yeri sürekli ya da uzun süreli değiştirmesine göç denir. İşsizlik, afet, savaş ve hizmet eksikliği itici; iş, eğitim, sağlık ve güvenlik imkânları çekici etkenlerdir. Göçler ülke içinde (iç göç) ya da ülkeler arasında (dış göç) olabilir.
2Göçün sonuçları
Göç alan kentlerde nüfus hızla artar; konut, altyapı ve istihdam ihtiyacı büyür. Göç veren kırsal yerlerde genç nüfus azalır, yaşlı oranı artar ve tarım alanları boş kalabilir. Nitelikli kişilerin başka ülkelere gitmesine beyin göçü denir.
3Yerleşmeyi etkileyen etkenler
İlk yerleşmeler genellikle akarsu kenarlarında, verimli ovalarda ve korunaklı alanlarda kuruldu. Bugün ulaşım yolları, sanayi ve hizmetler de etkilidir. Deprem bölgelerinde zemin özellikleri ve afet riski yerleşme planlamasında belirleyici olmalıdır.
Çözümlü örnek
Köyünde iş bulamayan bir gencin (itici etken) Sakarya'daki sanayi bölgesinde çalışmak için (çekici etken) kente taşınması iç göçe örnektir.
Baykuşun ipucu: Göç sorularında iki sütun yap: “gittiği yerde ne var?” (çekici) ve “ayrıldığı yerde ne eksik?” (itici).
