2. dönem MEB temaları (2) 3. Tema: Yaşamın İzinde bu kit 4. Tema: Hayatın Aynası Biyografi bir kişinin hayatının başkası tarafından, otobiyografi yazarın kendisi tarafından anlatılmasıdır. Anı ise yazarın yaşadığı ya da tanık olduğu belirli olayları sonradan anlatmasıdır.
1 BiyografiBiyografi, bir kişinin hayatını başka birinin yazdığı türdür. Üçüncü kişi anlatımı kullanılır. Yazar mektup, belge, fotoğraf ve tanıklıklara dayanarak bilgileri doğrular; yorum yapsa da uydurma olay eklemez.
2 Otobiyografi ve anıOtobiyografide yazar kendi hayatını bütünlük içinde, birinci kişiyle anlatır. Anıda (hatırada) ise yazar belirli bir dönemi ya da olayı, o dönemin kişileri ve ortamıyla birlikte aktarır. Günlükten farkı, olayların yaşandıktan uzun süre sonra yazılmasıdır.
3 Gerçeklik ve öznellikBu türler gerçek hayata dayanır ama yazarın bakışı metne yansır. Anıda bellek yanıltabilir, yazar geçmişi bugünkü düşünceleriyle yorumlayabilir. Bu yüzden okur, verilen bilgileri tarih ve belgelerle karşılaştırarak değerlendirmelidir.
Çözümlü örnek “Yazar 1914'te İstanbul'da doğdu; ilk şiirlerini lise yıllarında yayımladı.” cümlesi üçüncü kişiyle, tarih ve belgeye dayanarak anlatıldığı için biyografiden alınmış olabilir.
Baykuşun ipucu: Türü bulmak için iki soru sor: Kim kimi anlatıyor? Bütün bir hayat mı, yoksa belirli bir dönem mi anlatılıyor?
Kaynak Türk Dili Ve Edebiyatı 11.Sınıf Ders Kitabı 3. Tema: Yaşamın İzinde
MEB ders kitabı ve öğretim programı temel alınarak PAM Akademi tarafından özgün olarak hazırlandı. Sakarya'nın 16 ilçesindeki öğrencilere ücretsizdir.
11. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı — diğer temalar
Diğer sınıflar: 9. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı · 10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı
Soruları puanlı çöz, yanlışların tekrar kutusuna düşsün, açık uçlu cevabını cevap anahtarıyla karşılaştır.
Bu kiti etkileşimli çöz OYSS
Yazılı provası: Yerel dergi için tanıtım yazısı
Sakarya'da çıkan bir okul dergisi, “İlçemizden tanınmış kişiler” köşesi için öğrencilerden kısa bir metin istiyor. Metin, ilçede yaşamış tanınmış bir kişinin hayatını anlatacak.
1. Bu metin hangi türde yazılmalı ve hangi anlatıcıyla anlatılmalıdır? Gerekçelendir. 2 puan
Puanlama anahtarı 2 puan: Başka birinin hayatı anlatıldığı için biyografi türünde, üçüncü kişi anlatımıyla yazılması gerektiğini gerekçesiyle yazmak. 1 puan: türü doğru yazıp anlatıcıyı ya da gerekçeyi eksik bırakmak. 0 puan: yanlış.
2. Metni güvenilir kılacak iki kaynak türü öner ve her birinin neden önemli olduğunu yaz. 2 puan
Puanlama anahtarı 2 puan: İki uygun kaynak (örn. resmî belgeler/nüfus kayıtları, kişiyle ya da yakınlarıyla görüşme, gazete arşivi, mektuplar) önerip neden güvenilirlik sağladığını açıklamak. 1 puan: yalnızca bir kaynak önermek ya da gerekçe vermemek. 0 puan: yanlış.
Cevabını yazıp cevap anahtarıyla karşılaştırmak için kiti etkileşimli aç.
Alıştırma soruları
Kolay 3 soruBir kişinin hayatını başka birinin yazdığı tür hangisidir?
Otobiyografi Anı Günlük Biyografi Cevabı göster Doğru cevap: D) Biyografi
“Bio” hayat, “grafi” yazı demektir; başkasının hayatı anlatılır.
Yazarın kendi hayatını bütünlük içinde anlattığı tür hangisidir?
Makale Deneme Otobiyografi Biyografi Cevabı göster Doğru cevap: C) Otobiyografi
Otobiyografide anlatan ve anlatılan aynı kişidir.
Anı türünde genellikle hangi anlatım kullanılır?
Anlatıcı yoktur Birinci kişi (ben) anlatımı Hâkim anlatıcı Gözlemci üçüncü kişi Cevabı göster Doğru cevap: B) Birinci kişi (ben) anlatımı
Yazar kendi yaşadıklarını anlattığı için “ben” der.
Orta 3 soruBiyografi yazarı metnin güvenilirliğini artırmak için ne yapar?
Belge, mektup ve tanıklıklara dayanır Hayal ettiği olayları ekler Yalnızca kendi duygularını yazar Tarih vermekten kaçınır Cevabı göster Doğru cevap: A) Belge, mektup ve tanıklıklara dayanır
Biyografi gerçek bir hayatı anlattığı için doğrulanabilir bilgi gerekir.
Anı ile günlük arasındaki fark nedir?
İkisi aynıdır Günlük başkası hakkında yazılır Anı her gün yazılır Anı geçmişte yaşananların sonradan yazılması, günlük ise günü gününe tarih atılarak yazılmasıdır Cevabı göster Doğru cevap: D) Anı geçmişte yaşananların sonradan yazılması, günlük ise günü gününe tarih atılarak yazılmasıdır
Günlükte olay ile yazım arasında zaman farkı çok azdır.
Hangisi bir biyografiden alınmış olabilir?
Çocukluğumda dedemle bağ evine giderdim. Bence edebiyat hayatın aynasıdır. Yazar 1914'te İstanbul'da doğdu; ilk şiirlerini lise yıllarında yayımladı. Bugün çok yorgundum. Cevabı göster Doğru cevap: C) Yazar 1914'te İstanbul'da doğdu; ilk şiirlerini lise yıllarında yayımladı.
Üçüncü kişi anlatımı ve tarih bilgisi biyografinin özelliğidir.
Zor 3 soruOtobiyografi ile anı arasındaki temel fark nedir?
Anı yalnızca başkası hakkındadır Otobiyografi yazarın hayatını bütünlük içinde anlatır; anı belirli olayları çevredeki kişilerle birlikte aktarır Anıda yazar yoktur Otobiyografi kurmacadır Cevabı göster Doğru cevap: B) Otobiyografi yazarın hayatını bütünlük içinde anlatır; anı belirli olayları çevredeki kişilerle birlikte aktarır
Anıda ilgi odağı çoğu zaman yazarın tanık olduğu çevre ve olaylardır.
Bir anı metninde olaylardan yıllar sonra yazılması hangi sorunu doğurabilir?
Belleğin yanıltması ve geçmişin bugünkü bakışla yorumlanması Metnin şiire dönüşmesi Olayların tamamen nesnel olması Belgelerin artması Cevabı göster Doğru cevap: A) Belleğin yanıltması ve geçmişin bugünkü bakışla yorumlanması
Bu öznellik payı anı okurken dikkate alınmalıdır.
Bir öğrenci dedesinin hayatını yazacak. En uygun yöntem hangisidir?
Hayal ederek yazmak Kendi hayatını yazmak Yalnızca şiirle anlatmak Dedesiyle görüşüp fotoğraf ve belgeleri inceleyerek tarih sırasıyla üçüncü kişi anlatımla yazmak Cevabı göster Doğru cevap: D) Dedesiyle görüşüp fotoğraf ve belgeleri inceleyerek tarih sırasıyla üçüncü kişi anlatımla yazmak
Bu bir biyografi çalışmasıdır; tanıklık ve belge gerekir.
