1. dönem MEB temaları (2) 1. Tema: Bir Diyeceğim Var! bu kit 2. Tema: Kültür Yolculuğu Etkili bir e-postada amaç, muhatap ve istenen eylem açık olur. Hitap, kısa açıklama ve uygun kapanış kullanılır. Resmî istekte saygılı ve somut dil tercih edilir.
1 Önce amaç ve alıcıE-postanın dili, kime ve hangi amaçla yazıldığına göre değişir. Arkadaşına haber vermek ile okul yönetiminden bir imkân istemek aynı hitabı ve üslubu gerektirmez. Önce amaç belirlenir: bilgilendirmek, ikna etmek veya talepte bulunmak. Ardından alıcının ihtiyacı olan bilgiler seçilir; konuyla ilgisiz ayrıntılar ayıklanır.
2 İletiyi planlaKonu satırı e-postanın içeriğini anlaşılır biçimde özetlemelidir. Uygun bir hitaptan sonra durum açıklanır, istenen eylem belirtilir ve gerekiyorsa gerekçe sunulur. Örneğin çalışma alanı isteyen bir öğrenci ihtiyacını ve bunun ders çalışmasına sağlayacağı katkıyı açıkça belirtir. Emir veren veya suçlayan ifadeler yerine somut ve saygılı bir istek kullanılır.
3 Göndermeden önce kontrolKitaptaki yazma sürecinde taslak oluşturma, geri bildirim alma ve düzeltme birbirini izler. Alıcıya uygun dil, düşünceler arasındaki tutarlılık, yazım ve noktalama kontrol edilir. Bir ek gönderilecekse içeriği ve amacı açıklanır. Yazılıda iyi bir e-postayı seçerken yalnız nezaket sözcüklerine değil, talebin anlaşılır olmasına ve gerekçenin talebi desteklemesine de bak.
Çözümlü örnek “Sayın Müdürüm, yazılı haftasında kütüphanenin bir saat daha açık kalmasını talep ediyoruz. Bu süre ortak çalışmamızı kolaylaştıracaktır. Değerlendirmenize sunarız.”
Baykuşun ipucu: İyi bir resmî talepte alıcıya uygun hitap, açık istek, ilgili gerekçe ve uygun kapanış birlikte bulunur.
Kaynak Türk Dili Ve Edebiyatı 11.Sınıf Ders Kitabı 1. Tema: Bir Diyeceğim Var! · 63, 75–78
MEB ders kitabı ve öğretim programı temel alınarak PAM Akademi tarafından özgün olarak hazırlandı. Sakarya'nın 16 ilçesindeki öğrencilere ücretsizdir.
11. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı — diğer temalar
Diğer sınıflar: 9. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı · 10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı
Soruları puanlı çöz, yanlışların tekrar kutusuna düşsün, açık uçlu cevabını cevap anahtarıyla karşılaştır.
Bu kiti etkileşimli çöz OYSS
Yazılı provası: Kütüphane talebi
Okulunun kütüphanesi hafta sonları kapalı. Sınav haftası öncesinde arkadaşlarınla birlikte kütüphanenin cumartesi günleri açılmasını istiyorsunuz ve okul müdürüne e-posta yazacaksın.
1. E-postanın konu satırını ve hitabını yaz; seçimlerini kısaca gerekçelendir. 2 puan
Puanlama anahtarı 2 puan: İçeriği özetleyen açık bir konu satırı (örn. “Sınav haftası kütüphane açılış talebi”) ve resmî hitap (“Sayın Müdürüm,”) yazıp gerekçelendirmek. 1 puan: ikisinden yalnızca birini uygun yazmak. 0 puan: uygunsuz ya da boş.
2. E-postanın gövdesini en az üç cümleyle yaz: gerekçe, somut istek ve uygun kapanış bulunsun. 2 puan
Puanlama anahtarı 2 puan: Gerekçe (sınav haftası, sessiz çalışma ihtiyacı), somut istek (örn. cumartesi 10.00–16.00) ve saygılı kapanışın üçünü de içeren tutarlı bir metin. 1 puan: üç ögeden ikisini içermek. 0 puan: bir öge ya da hiç.
Cevabını yazıp cevap anahtarıyla karşılaştırmak için kiti etkileşimli aç.
Alıştırma soruları
Kolay 6 soruResmî bir e-postanın konu satırı için hangisi en uygundur?
Konu satırını boş bırakmak Kütüphane çalışma saatleri hakkında talep ACİL!!! HEMEN OKUYUN Merhaba Cevabı göster Doğru cevap: B) Kütüphane çalışma saatleri hakkında talep
Konu satırı kısa, açık ve içeriği özetleyen nitelikte olmalıdır. Büyük harf ve ünlem kalabalığı resmî dile uymaz.
İletişim sürecinde iletiyi gönderen kişiye ne denir?
Bağlam Gönderici (kaynak) Alıcı Kanal Cevabı göster Doğru cevap: B) Gönderici (kaynak)
İletişim gönderici, ileti, kanal, alıcı ve geri bildirimden oluşur.
E-postada “Saygılarımla” ifadesi hangi bölümde kullanılır?
Kapanış Konu satırı Hitap Ek dosya adı Cevabı göster Doğru cevap: A) Kapanış
Saygı bildiren kapanış ifadesi imzadan hemen önce yer alır.
Okul müdürüne yazılan resmî e-postada hangi hitap uygundur?
Selam kanka, Hey! Naber, Sayın Müdürüm, Cevabı göster Doğru cevap: D) Sayın Müdürüm,
Resmî yazışmada saygılı ve unvanlı hitap kullanılır.
İletinin iletildiği araca (e-posta, telefon vb.) ne denir?
Geri bildirim Kod Kanal Gönderici Cevabı göster Doğru cevap: C) Kanal
Kanal, iletinin alıcıya ulaştığı yoldur.
Alıcının iletiye verdiği karşılığa ne denir?
Bağlam Geri bildirim Kanal Gürültü Cevabı göster Doğru cevap: B) Geri bildirim
Geri bildirim iletinin anlaşılıp anlaşılmadığını gösterir.
Orta 6 soruOkul yönetimine, yazılı haftası için sessiz çalışma alanı isteyen üç cümlelik e-posta yaz.
Sayın Yönetim, odaklanabilmemiz için sessiz çalışma alanı rica ediyoruz. Teşekkür ederiz. Hemen yer açın! Yoksa çalışmayız. Selam, ne yapıyorsunuz? Dün hava güzeldi. Bugün de güzel. Cevabı göster Doğru cevap: A) Sayın Yönetim, odaklanabilmemiz için sessiz çalışma alanı rica ediyoruz. Teşekkür ederiz.
Sayın Okul Yönetimi, yazılı haftasında kütüphanede sessiz bir çalışma alanı ayrılmasını rica ediyorum. Böyle bir alan, derslerimize daha iyi odaklanmamıza yardımcı olacaktır. İlginiz için teşekkür eder, saygılarımı sunarım.
“Hemen kütüphaneyi açın, zaten hiç çalışamıyoruz!” cümlesini resmî bir talebe dönüştür.
Kütüphaneyi hemen açacaksınız! Zaten hiçbir şey yapmıyorsunuz. Kütüphaneyle ilgili hiçbir talebimiz yok. Hazırlanabilmemiz için kütüphanenin uygun saatlerde açılmasını rica ediyoruz. Cevabı göster Doğru cevap: D) Hazırlanabilmemiz için kütüphanenin uygun saatlerde açılmasını rica ediyoruz.
Yazılılara hazırlanabilmemiz için kütüphanenin uygun saatlerde kullanıma açılmasını rica ediyoruz.
Hangisi iletişimi engelleyen bir “gürültü”dür?
Konuşma sırasında sürekli bildirim sesleri gelmesi Açık ve kısa cümleler kurmak Göz teması kurmak Soru sorarak anlamayı doğrulamak Cevabı göster Doğru cevap: A) Konuşma sırasında sürekli bildirim sesleri gelmesi
İletinin alınmasını bozan her etken (ses, dikkat dağınıklığı, belirsizlik) gürültüdür.
Ek dosya gönderilen bir e-postada ne yapılmalıdır?
Metinde ekten söz edip ne içerdiğini kısaca belirtmek Konu satırını boş bırakmak Eki eklemeden “ektedir” yazmak Metni tamamen büyük harfle yazmak Cevabı göster Doğru cevap: A) Metinde ekten söz edip ne içerdiğini kısaca belirtmek
Alıcı ekin ne olduğunu metinden anlamalı; göndermeden önce ek kontrol edilmelidir.
“Toplantı yarın.” iletisini en açık hâle getiren seçenek hangisidir?
Toplantı yarın, unutmayın!!! Yarın bir şey var. Toplantı galiba yarın. Proje toplantısı yarın (12 Kasım) saat 14.00'te kütüphanede yapılacaktır. Cevabı göster Doğru cevap: D) Proje toplantısı yarın (12 Kasım) saat 14.00'te kütüphanede yapılacaktır.
Açık ileti ne, ne zaman ve nerede sorularını yanıtlar.
Aynı bilgiyi öğretmene ve arkadaşa gönderirken değişmesi gereken temel unsur nedir?
Tarih bilgisi Gönderim saati Hitap ve üslup (resmiyet düzeyi) Bilginin doğruluğu Cevabı göster Doğru cevap: C) Hitap ve üslup (resmiyet düzeyi)
Bilgi aynı kalır; alıcıya göre hitap ve dilin resmiyeti değişir.
Zor 6 soruÖdev teslim süresinin uzatılmasını isteyen bir öğrencinin e-postasında hangi sıra en etkilidir?
Yalnızca istek cümlesi, imzasız Uzun kişisel anlatım → istek, hitapsız Hitap → kısa gerekçe → somut istek (yeni tarih) → teşekkür ve ad-soyad Teşekkür → istek → hitap → gerekçe Cevabı göster Doğru cevap: C) Hitap → kısa gerekçe → somut istek (yeni tarih) → teşekkür ve ad-soyad
Etkili e-posta muhatabı uygun hitapla karşılar, gerekçeyi kısaca verir, isteği somutlaştırır ve nazik bir kapanışla biter.
Ödevini zamanında teslim edemeyen öğrencinin öğretmenine yazacağı en etkili gövde metni hangisidir?
Ödevi yetiştiremedim, ne yapalım artık. Hasta olduğum için ödevi bugün teslim edemedim; raporum ektedir. Cuma gününe kadar teslim etmem mümkün mü? Ödevi yapamadım, kusura bakmayın. Hocam ödev ne zamandı ya? Cevabı göster Doğru cevap: B) Hasta olduğum için ödevi bugün teslim edemedim; raporum ektedir. Cuma gününe kadar teslim etmem mümkün mü?
Gerekçe, kanıt ve somut bir öneri içeren nazik bir istek en etkilisidir.
Tüm okula duyuru e-postası gönderecek kulüp başkanı alıcıları nasıl eklemelidir?
Gizli (BCC) alanına eklemelidir Herkesin görebileceği “Kime” alanına yazmalıdır Her öğrenciye ayrı ayrı elle yazmalıdır Alıcı eklemeden göndermelidir Cevabı göster Doğru cevap: A) Gizli (BCC) alanına eklemelidir
BCC, alıcıların e-posta adreslerini birbirinden gizleyerek kişisel veriyi korur.
“Sınav tarihini değiştirin, çok yoğunuz!” cümlesi nasıl geliştirilmelidir?
Daha çok ünlem eklenmelidir Daha da kısaltılmalıdır Kişisel duygular artırılmalıdır Gerekçe ve somut öneri eklenip rica diline dönüştürülmelidir Cevabı göster Doğru cevap: D) Gerekçe ve somut öneri eklenip rica diline dönüştürülmelidir
Örnek: “Aynı hafta üç sınavımız olduğu için tarihin bir hafta ertelenmesini rica ediyoruz.”
Kültürlerarası iletişimde yanlış anlamayı azaltmanın en etkili yolu hangisidir?
Yalnızca jest ve mimik kullanmak Karşı tarafın dilini dikkate almamak Belirsiz ifadeleri açıklamak ve anlaşıldığını soru sorarak doğrulamak Hızlı konuşmak Cevabı göster Doğru cevap: C) Belirsiz ifadeleri açıklamak ve anlaşıldığını soru sorarak doğrulamak
Deyimler ve jestler kültüre göre değişir; doğrulama sorusu yanlış anlamayı erken yakalar.
“Tümünü yanıtla” seçeneği ne zaman uygundur?
Kişisel bilgi paylaşırken Yanıt, ilk e-postadaki herkesi ilgilendiriyorsa Her zaman Yalnızca göndericiye teşekkür ederken Cevabı göster Doğru cevap: B) Yanıt, ilk e-postadaki herkesi ilgilendiriyorsa
Gereksiz “tümünü yanıtla” herkesin gelen kutusunu doldurur; kişisel bilgi de yanlış kişilere ulaşabilir.
