10. Sınıf Tarih 2. Dönem Yazılı Hazırlık · OYSS · Sakarya
Bu tema şu yazılılarda: 2. Dönem 1. Yazılı (tahmini), 2. Dönem 2. Yazılı (tahmini)
Cihan Devleti Osmanlı (1453–1683)
2. dönem MEB temaları (1)
3. Ünite: Cihan Devleti Osmanlı (1453-1683) bu kit
İstanbul'un fethiyle (1453) Osmanlı bir cihan devletine dönüştü. Yavuz Sultan Selim döneminde halifelik Osmanlı'ya geçti; Kanuni döneminde devlet en geniş sınırlarına yaklaştı. Klasik dönemde tımar sistemi, devşirme ve divan teşkilatı devletin temel kurumlarıydı.
1Fetihler ve genişleme
II. Mehmed İstanbul'u fethetti (1453). Yavuz Sultan Selim Çaldıran (1514) ve Mercidabık-Ridaniye (1516-1517) savaşlarıyla Doğu Anadolu, Suriye ve Mısır'ı aldı; halifelik Osmanlı'ya geçti. Kanuni döneminde Mohaç (1526) ile Macaristan alındı, Preveze (1538) ile Akdeniz'de üstünlük sağlandı.
2Klasik dönem kurumları
Tımar sisteminde toprağın vergisi sipahiye bırakılır, sipahi de asker yetiştirirdi. Devşirme sistemiyle yetiştirilen kapıkulu askerleri ve yöneticiler merkezî otoriteyi güçlendirdi. Divan-ı Hümayun devlet işlerinin görüşüldüğü en yüksek kuruldu.
3Kültür ve toplum
Mimar Sinan'ın Süleymaniye ve Selimiye camileri klasik dönem mimarisinin zirvesidir. Medreseler eğitim, vakıflar sosyal yardım ve şehir hizmetleri alanında önemli işlev gördü. 1683 II. Viyana Kuşatması'nın başarısızlığı duraklamaya giden süreci simgeler.
Çözümlü örnek
İstanbul'un fethiyle Orta Çağ'ın sona erdiği kabul edilir. Fetihle Osmanlı, Anadolu ile Rumeli toprakları arasında bağlantıyı sağladı, Bizans'ı ortadan kaldırdı ve ticaret yollarını denetim altına aldı.
Baykuşun ipucu: Bir fetih ya da antlaşmanın sonuçlarını sorarken siyasi, ekonomik ve kültürel boyutları ayrı ayrı düşün.
