Çözelti, çözücü ve çözünenden oluşan homojen bir karışımdır. Derişim çözeltideki çözünen miktarını gösterir. Sıcaklık ve basınç çözünürlüğü etkiler.
1Çözelti nedir?
Çözelti, bir maddenin (çözünen) başka bir madde (çözücü) içinde her yerde aynı oranda dağıldığı homojen karışımdır. Su birçok maddeyi çözdüğü için “evrensel çözücü” diye anılır. “Benzer benzeri çözer”: polar maddeler polar çözücüde, apolar maddeler apolar çözücüde çözünür.
2Derişim
Kütlece yüzde derişim = (çözünen kütlesi ÷ çözelti kütlesi) × 100'dür. Molarite (M) ise 1 litre çözeltideki çözünenin mol sayısıdır: M = n/V. Çözeltiye su eklemek (seyreltme) çözünen miktarını değiştirmez, derişimi düşürür.
3Çözünürlüğü etkileyen etkenler
Katıların çoğunun çözünürlüğü sıcaklıkla artar. Gazların çözünürlüğü ise sıcaklık artınca azalır, basınç artınca artar. Gazoz açıldığında basınç düştüğü için gaz kabarcıklar hâlinde çıkar. Daha fazla madde çözemeyen çözeltiye doymuş çözelti denir.
Çözümlü örnek
20 g tuz 80 g suda çözünürse çözelti 100 g olur; kütlece yüzde derişim 20/100 × 100 = %20'dir.
Baykuşun ipucu: Kütlece yüzdede paydaya suyu değil, çözeltinin toplam kütlesini (çözücü + çözünen) yaz.
