PAM Akademi web sitesine dön

PAM Akademi › PamCep › 9. sınıf Kimya › 1. Tema: Etkileşim

9. Sınıf Kimya 1. Dönem Yazılı Hazırlık · OYSS · Sakarya

Bu tema şu yazılılarda: 1. Dönem 1. Yazılı, 1. Dönem 2. Yazılı

Atomdan periyodik tabloya

MEB kazanımları
  • KİM.9.1.3 Atom teorisi ve bilimsel bilginin değişebilirliği 1. Dönem 1. Yazılı, 1. Dönem 2. Yazılı
  • KİM.9.1.4 Atom orbitallerinin bağıl enerjileri 1. Dönem 1. Yazılı, 1. Dönem 2. Yazılı
  • KİM.9.1.5 Elektronların orbitallere yerleşimi 1. Dönem 1. Yazılı, 1. Dönem 2. Yazılı
  • KİM.9.1.6 Elementlerin periyodik tablodaki yeri 1. Dönem 2. Yazılı
  • KİM.9.1.7 İyon oluşumu 1. Dönem 2. Yazılı
  • KİM.9.1.8 Periyodik özelliklerin değişimi 1. Dönem 2. Yazılı
1. dönem MEB temaları (2)
  1. 1. Tema: Etkileşim
  2. 2. Tema: Çeşitlilik

Atom modelleri Dalton'dan modern atom teorisine kadar yeni kanıtlarla değişmiştir. Elektronlar orbitallere enerji sırasına göre yerleşir; elektron dizilimi elementin periyodik tablodaki yerini ve iyon oluşturma eğilimini belirler. Atom yarıçapı, iyonlaşma enerjisi ve elektronegatiflik periyodik olarak değişir.

1Atom modelleri

Dalton atomu bölünemez küre olarak düşündü. Thomson elektronu buldu (üzümlü kek modeli). Rutherford altın levha deneyiyle küçük ve pozitif çekirdeği keşfetti. Bohr elektronların belirli enerji düzeylerinde bulunduğunu söyledi. Modern teoride elektronun yeri olasılıkla (orbital) tanımlanır.

2Orbitaller ve elektron dizilimi

Orbital türleri s, p, d, f'dir (en fazla 2, 6, 10, 14 elektron). Dolma sırası: 1s 2s 2p 3s 3p 4s 3d 4p… Her orbitalde en fazla 2 zıt spinli elektron bulunur (Pauli); eş enerjili orbitallere önce birer birer yerleşilir (Hund).

3Periyodik tablo ve periyodik özellikler

Elementler atom numarasına göre dizilir. Grupta aşağı inildikçe atom yarıçapı artar, iyonlaşma enerjisi ve elektronegatiflik azalır. Periyotta sağa gidildikçe atom yarıçapı azalır, iyonlaşma enerjisi ve elektronegatiflik genel olarak artar.

Çözümlü örnek

₁₁Na: 1s² 2s² 2p⁶ 3s¹. En yüksek katman 3 → 3. periyot; değerlik elektronu 1 → 1A grubu. Na bir elektron vererek Na⁺ iyonu oluşturur ve soy gaz neonun dizilimine ulaşır.

Baykuşun ipucu: Periyot = en büyük katman numarası, A grubu = son katmandaki elektron sayısı. Metaller elektron verir, ametaller alır.

Kaynak

Kimya 9.Sınıf Ders Kitabı

1. Tema: Etkileşim

Kitap sayfası

MEB ders kitabı ve öğretim programı temel alınarak PAM Akademi tarafından özgün olarak hazırlandı. Sakarya'nın 16 ilçesindeki öğrencilere ücretsizdir.

9. sınıf Kimya — diğer temalar

Diğer sınıflar: 10. sınıf Kimya · 11. sınıf Kimya