11. Sınıf Biyoloji 2. Dönem Yazılı Hazırlık · OYSS · Sakarya
Bu tema şu yazılılarda: 2. Dönem 1. Yazılı (tahmini), 2. Dönem 2. Yazılı (tahmini)
Homeostazi: vücutta iç denge
2. dönem MEB temaları (1)
2. Tema: Homeostazi bu kit
Homeostazi, vücudun iç ortamını belirli sınırlar içinde sabit tutmasıdır. Kan şekeri insülin ve glukagon hormonlarıyla, vücut sıcaklığı hipotalamusun yönettiği tepkilerle dengelenir.
1Homeostazi ve geri bildirim
Vücut sıcaklığı, kan şekeri ve su miktarı gibi değerler dar sınırlar içinde tutulur. Değer normalden saptığında vücut bunu algılar ve tersine çeviren bir yanıt başlatır. Bu düzenlemeye negatif geri bildirim denir; ev termostatı iyi bir benzetmedir.
2Kan şekerinin düzenlenmesi
Pankreas iki zıt hormon salgılar. İnsülin kan şekerini düşürür: hücrelerin glikoz almasını ve karaciğerde glikojen depolanmasını sağlar. Glukagon kan şekerini yükseltir: karaciğerdeki glikojeni glikoza dönüştürüp kana verir.
3Vücut sıcaklığının düzenlenmesi
Beyindeki hipotalamus vücut sıcaklığını izler. Sıcakta terleme artar ve deri damarları genişler; ısı dışarı verilir. Soğukta deri damarları daralır, titreme ile kaslar ısı üretir. Bu tepkiler sıcaklığı yaklaşık 37 °C'de tutar.
Çözümlü örnek
Yemekten sonra kan şekeri yükselir; pankreas insülin salgılar, hücreler glikozu alır ve karaciğer glikojen depolar. Kan şekeri normale dönünce insülin salgısı azalır. Bu, negatif geri bildirime bir örnektir.
